Krzyk / Live - J. Kaczmarski, Z. Lapinski

zum vorherigen Artikel

zum nächsten Artikel

Krzyk / Live

ArtikelNr.: 3000301
Unser Preis: 13,54 €*
inkl. 19% MwSt.

Versandfertig in 24 Stunden

Kategorie: Poesie

			In den Korb

BESCHREIBUNG:

KRZYK to pierwsza solowa plyta Jacka Kaczmarskiego. Poprzedzal ja nagrany kilka miesiecy wczesniej album MURY, debiutancki program tria Gintrowski/Kaczmarski/ Lapinski. Niestety, KRZYK ? bezprecedensowe wydarzenie artystyczne, prezentacja najwiekszego talentu tamtego pokolenia i tamtych lat ? zanim zdobyl status legendy, stal sie swoistym kuriozum na styku polityki i fonografii. Album, nagrany legalnie w studiach Polskich Nagran w marcu i czerwcu niezwyklego roku 1981, nie zobaczyl swiatla dziennego, przetrzymany przez cenzure i zablokowany w stanie wojennym. Zanim ukazal sie w nastepnym ? po 1981 ? ?jasnym? roku polskiej historii, 1989, Jacek Kaczmarski stal sie postacia wykleta, bardem podziemia, emigrantem.
Plyta ukazala sie wiec w osiem lat po nagraniu (ciekawostka w skali swiatowej...) i czas poddal ja okrutnej próbie ? buntowniczy material z okresu Wielkiego Protestu, mial prawo stracic na aktualnosci w okresie Wielkiego Tryumfu. Czy tak sie stalo?
Material skladajacy sie na album KRZYK zawiera kilka pozycji obecnych wpisanych na trwale we wspólczesny repertuarze koncertowy Kaczmarskiego, co juz czesciowo udziela odpowiedzi na postawione pytanie. Wlasnie z tego albumu pochodzi kultowa Oblawa. Ale jest tu takze Lekcja historii klasycznej, Sen Katarzyny II oraz pamietna Ballada o spalonej synagodze. Po latach warto przyjrzec sie tym piesniom na nowo.
KRZYK to solowy projekt Kaczmarskiego w pelnym tego slowa znaczeniu, chociaz towarzyszy mu na fortepianie Zbigniew Lapinski. Autorem wszystkich z siedemnastu utworów jest on sam, jedynie do dwóch tekstów muzyke napisal Lapinski (Meldunek i Pustynia 80). Na debiutanckim albumie tria, MURY, Jacek Kaczmarski podpisal sie dokladnie pod polowa repertuaru, pozostawiajac druga czesc Gintrowskiemu, który komponowal w czesci takze i do jego wierszy. Ale dopiero na albumie KRZYK Kaczmarski w pelni rozwija skrzydla. Jako autor, wykonawca oraz... tlumacz.
Podobnie jak debiutanckie MURY, równiez i KRZYK rozpoczyna sie od adaptacji wedlug Wysockiego. Adaptacji wlasnie, albowiem Kaczmarski nie ograniczal sie do prostych przekladów, kiedy wprowadzal do swojego repertuaru piesni innych bardów (jaskrawym tego przykladem byly Mury wlasnie). Piosenka Nie lubie to aroganckie, bunczuczne motto ?mlodego gniewnego?, kilkoma ostrymi pociagnieciami szkicujace galerie piosenek, która sie przed nami otwiera: ?Nie lubie, gdy mi mówia po imieniu, gdy w zdaniu jest co drugie slowo ? brat?. I od razu nastepuja dwie niezwykle wazne utwory z ?okresu dojrzewania?, napisane w latach 1974-75: Przedszkole (?W naszym przedszkolu nie jest zle, kiedy sie grzecznym jest?) i Poczekalnia ze slynna aluzja ?uwierzylismy megafonom?. To fakt, w przedszkolu zwanym PRL lepiej bylo byc grzecznym, ale megafonom propagandy nie nalezalo wierzyc w zadnym razie.
W zaskakujacej poincie piesni Meldunek, po wysluchaniu raportu z kamieniolomów i doniesienia o szczerym zaangazowaniu pracujacych i podnoszeniu wydajnosci pracy, dowiadujemy sie, ze autorem pisma jest ?starszy niewolnik, Trak Spartakus?. Jednak prawdziwa Lekcja historii antycznej czeka nas w piesni pod takim wlasnie tytulem ? po slynnych pierwszych slowach ?Pamietników? Juliusza Cezara, przekonujemy sie, jak latwo republika zamienia sie w tyranie w rekach despoty: ?Skarga, krzykiem i placzem rozbrzmiewa caly swiat, a Juliusz Cezar cwiczy lapidarnosc stylu?.
Lekcje historii nowozytnej znajdujemy w piesniach Starosc Piotra Wysockiego (?Smieje sie Moskal nade mna pochylony ? juz po walce, generale, juz po walce ten okop jest stracony?) i Sen Katarzyny II (?Na smyczy trzymam filozofów Europy...?). Mit miesza sie ze wspólczesnoscia w utworze Kasandra (?Juz mrówcza fala toczy sie po polu, gdzie niewzruszenie tkwi Czerwony Kon?). Ale najbardziej zlowieszczo brzmi finalowe przeslanie tej piesni: ?Sa ludy, co dojrzaly do smierci z rak ludów niedojrzalych do zycia...? Czyzby az tak czarno widzial Kaczmarski przyszlosc wlasnej ojczyzny, kiedy ? w 1978 roku ? pisal te przygnebiajaca piesn?
Niewatpliwie najbardziej znanym utworem z plyty KRZYK jest Oblawa, wzorowana czesciowo na piesni Wysockiego (?Polowanie na wilki?). Ten doskonaly utwór, bodaj do dzis najszerzej utozsamiany z twórczoscia Jacka Kaczmarskiego, zawiera w sobie wszystkie cechy hymnu pokolenia: heroizm, poczucie zagrozenia, nierównosc szansy na przetrwanie i wole walki do upadlego, do konca: ?Lecz nie skonczyla sie oblawa i nie spia goncze psy i gina ciagle wilki mlode na calym wielkim swiecie! Nie dajcie z siebie zedrzec skór! Broncie sie i wy! O bracia, wilcy! Broncie sie nim wszyscy wyginiecie!? Upraszczajac kasandryczna wizje tej piesni mozna powiedziec, ze przeciwko mlodym wilkom wyjechaly wkrótce czolgi. Ale metafora owej przypowiesci jest szersza ? wilk to czlowiek, polowanie to... swiat.
Tytulowy KRZYK kontynuuje jakze wazny watek ?malarski? w twórczosci Jacka Kaczmarskiego. Tym razem inspiracja stal sie slynny obraz Müncha ? ekspresji tego dziela dorównuje ekspresja interpretacji, kiedy poeta spiewa: ?Zatykam uszy swe! Mój wlasny krzyk, mój wlasny krzyk oglusza mnie!? Tak, to byl krzyk rozpaczy.
Na paradoks zakrawa fakt, ze to wlasnie Krzyk byl zamykajacym utworem albumu ? nastapily po nim lata milczenia, lata mroczne. Glos Kaczmarskiego powrócil do nas echem dopiero na falach eteru, kiedy to bard-wygnaniec zwiazal sie z monachijska Rozglosnia Polska Radia Wolna Europa. Ten wazny okres uwiecznily wydane po raz pierwszy na CD programy: KOSMOPOLAK, DZIECI HIOBA i GLUPI JASIO.
Daniel Wyszogrodzki

Plyta LIVE Jacka Kaczmarskiego mogla ? przynajmniej przez pewien czas ? spelniac funkcje koncertowego wyboru ?greatest hits? tego artysty. Nagrana w trakcie tournee, pierwszego po dziewieciu latach emigracji, oddaje atmosfere, w jakiej przyjmowany byl Jacek Kaczmarski przez polska publicznosc, tak dobrze pamietajaca jego piesni.
Powrót barda byl w Polsce wydarzeniem kulturalnym. Utozsamiany z ?Solidarnoscia? i antykomunistyczna opozycja, sluchany przez wszystkie mroczne lata z amatorskich kaset albo na (zagluszanych) falach Radia Wolna Europa, Jacek Kaczmarski zostawil po sobie pamiec zywa. Jednak wiekszosc wielbicieli, wypelniajaca sale koncertowe w 1990 roku, gdy dokonano tych nagran, znala przede wszystkim jego dawne piosenki, napisane przed stanem wojennym, przed emigracja. Tymczasem bard nie próznowal ? nieustannie reagowal na wspólczesnosc, ani na chwile nie oddalal sie od swoich pasji historycznych, spisywal refleksje i wnioski z nowych doswiadczen w niepowtarzalnej poetyckiej formie, wzbogacajac swoje wiersze muzyka. Tworzyl nowy material, ale tez dystansowal sie do starego. W 1990 roku mial juz w dorobku kilkaset piosenek ? nielatwo wybrac z takiej masy kilkanascie najbardziej znaczacych i oczekiwanych.
Tym bardziej warto postarac sie zrozumiec jego wybory. Plyta LIVE zawiera zapis wystepu w warszawskim klubie ?Riviera-Remont? w dniu 26 maja 1990 roku, a jej repertuar jest dosc typowy dla calej trasy koncertowej (choc ? co zrozumiale ? byly drobne róznice w zestawie utworów pomiedzy kolejnymi recitalami). Stary kolega, Zbigniew Lapinski, akompaniuje Kaczmarskiemu na fortepianie, wzbogacajac ? tak samo jak robil to na poczatku lat osiemdziesiatych w programach tria Gintrowski/ Kaczmarski/Lapinski ? muzyczna warstwe recitali. Spiewak nie byl wiec sam.
Jacek Kaczmarski siegnal niemal wylacznie po piosenki wlasne (jedynym wyjatkiem jest tutaj Powrót sentymentalnej panny S. z muzyka Jana Krzysztofa Kelusa). Prózno tez szukac w repertuarze A.D. 1990 piesni znanych z wystepów tria sprzed dekady.
Koncert otwiera Nasza klasa ? najlepszy prolog spotkania po latach: ?Co sie stalo z nasza klasa, pyta Adam w Tel-Avivie?...? I tak zaczyna sie geografia rozsianego po calym swiecie pokolenia. To rozsianie po swiecie jest czescia naszego narodowego etosu, którego wymiar alegoryczny ozywa w kolejnych piesniach. Przejscie Polaków przez Morze Czerwone wprowadza nas w nastroje towarzyszace samemu Jackowi Kaczmarskiemu przez lata tulaczki: ?Mnie na nieznane brzegi wyrzucilo...?. Dalej mamy filozoficzna Ballade o Glupim Jasiu, jedna z najwazniejszych piesni barda z okresu spedzonego poza granicami kraju ? przeslanie ?Woda Zycia nie istnieje, ale zawsze warto po nia isc? obrazuja syzyfowy trud poszukiwania wszelkiej utopii.
W piesniach Kaczmarskiego powraca historia zywa, tak bliska, ze niemal namacalna. Tryptyk piesni o dziejach najnowszych otwiera Tradycja ? utwór smialo formulujacy geneze naszych dzisiejszych utrapien: ?Spójrzcie na królów naszych poczet [...] Nie czyja inna ? lecz ich wina: sojusz Hitlera i Stalina?. Po takim wstepie Kaczmarski przypomina piesn napisana na fali gniewu roku 1982 ? Ballada wrzesniowa, czyli opowiesc o czwartym rozbiorze Polski (?Juz starty z map wersalski bekart...?), znajduje bezposrednia kontynuacje w Jalcie, opowiesci o rozbiorze piatym.
Moralny wymiar historii najnowszej odnajdujemy w Opowiesci pewnego imigranta, Zyda, zwiazanego z Polska ?pepowina hanb?, nekanego wyrzutami sumienia i echami przegranego zycia. Czlowieka topiacego rozpacz w wódce, tak jak biblijny Barabasz nieoczekiwanie topi ja we lzach ?W karczmie z widokiem na Golgote [...] Barabasz placze? (Kara Barabasza). Ukojenia od tortur historii i sumienia mozemy szukac tylko w kulturze ? w literaturze i w narodowych mitach. Oczywiscie kazdy naród ma taka kulture, jaka stworzyl i bywa ona szlachetniejsza, niz naród na to zasluguje. Nie bez kozery Kaczmarski przywoluje postacie Kmicica (Pan Kmicic) i Wokulskiego (Lalka, czyli polski pozytywizm): ?Sklep zmienia pana, a swiat ? postac?.
Nie ma w dorobku Kaczmarskiego utworu, który odbyl ewolucje tak zaawansowana, jak niesmiertelna Oblawa, ale tez niewiele jest utworów utozsamianych az tak dalece z postacia barda. Napisana w 1974 roku na kanwie piesni Wlodzimierza Wysockiego Oblawa ? niemal hymn calego pokolenia ?mlodych wilków?, zanim sprofanowala to okreslenie pop kultura lat 90-tych ? konczy sie apelem: ?O, bracia wilcy! Broncie sie nim wszyscy wyginiecie!?. Ale kontynuacje tego watku z roku 1983, Oblawa II (z helikopterów) wkracza w kolejny wymiar: ?To juz nie polowanie [...] To planowe niszczenie gatunku!?. Trzecia czesc tryptyku ? opowiesc Trójlapego ? odbiera wszelka nadzieje ? czlowiek (w podmiocie: wilk) nie znajdzie ucieczki przed czlowiekiem. A heroizm to synonim samotnosci ? Oblawa III (Potrzask).
I tak zblizamy sie do finalu. Pointa recitalu mogla byc ?piosenka z kluczem?, utwór Powrót sentymentalnej panny S. wedlug Kelusa (powrót owej tajemniczej ?panny? w 1988 roku byl wystarczajaco wyrazna zapowiedzia nadchodzacej Wielkiej Zmiany, natomiast metaforyczne odarcie jej z ?sentymentów? graniczylo z proroctwem). Ale po przypomnieniu ?wykutej z mitów? Zbroi Jacek Kaczmarski serwuje nam swoje Opus Magnum, epickie, dantejskie Epitafium dla W. Wysockiego, w porywajacym wykonaniu: ?To moja droga z piekla do piekla, w dól na zlamanie karku gnam?...
Czy sa to ?greatest hits? Kaczmarskiego? Na pewno nie dzisiaj, po powstaniu wielu nowych, waznych piesni. Czy bylo wtedy? Niewazne. Utwory skladajace sie na plyte LIVE to przemyslany, swiadomie skonstruowany przekaz artysty tam i wtedy. A jesli nawet tu i teraz wygladalby on inaczej (a nie ulega to watpliwosci), pamietajmy, o co artysta apeluje w finalowych wersach Epitafium: ?Pamietajcie wy o mnie, co sil! Co sil! Choc przemknalem przed wami jak cien! [...] Przeciez wróce, gdy zacznie sie dzien!? Tym recitalem Kaczmarski powrócil do nas i metaforycznie i doslownie.
Daniel Wyszogrodzki

Krzyk
1. Nie lubie
2. Przedszkole
3. Poczekalnia
4. Manewry
5. Kosmonauci
6. Pustynia 80
7. Meldunek
8. Oblawa
9. Kasandra
10. Lekcja historii klasycznej
11. Misja
12. Sen Katarzyny II
13. Starosc Piotra Wysockiego
14. Ballada feudalna
15. Ballada o spalonej synagodze
16. Nawiedzony wiek XX
17. Krzyk

Live
1. Nasza klasa
2. Przejscie Polaków przez Morze Czerwone
3. Bajka o glupim Jasiu
4. Pan Kmicic (Trylogia)
5. Tradycja
6. Ballada wrzesniowa
7. Jalta
8. Opowiesc pewnego emigranta
9. Kara Barabasza
10. Lalka czyli polski pozytywizm
11. Oblawa
12. Oblawa II
13. Oblawa III
14. Powrót sentymentalnej panny S.
15. Zbroja
16. Epitafium dla W. Wysockiego

Falls Sie die Option zur Übersetzung der Beschreibung nutzen, beachten Sie bitte, dass es sich hierbei um eine maschinelle Übersetzung der Originalbeschreibung handelt. Die Übersetzung dient nur als Hilfe, weil wir die Richtigkeit der Inhalte nicht gewährleisten können.

Titel: Krzyk / Live
Anzahl: 2
Datenträger: CD
Künstler-Band: J. Kaczmarski, Z. Lapinski

Frage zum Produkt

Anrede:
Vorname:
Nachname:
Firma:
*Email:**
Tel:
Mobiltelefon:
Fax:
*Frage:**
Code:
Code eingeben:

Willkommen

Krzyk / Live - J. Kaczmarski, Z. Lapinski